Tylko gminy i WFOŚiGW są operatorami programu Czyste Powietrze
Program Czyste Powietrze to dla mieszkańców szansa na poprawę efektywności energetycznej domów oraz wymianę nieefektywnych źródeł ciepła. Niestety, to także pole działania dla nieuczciwych firm, które nadużywają zaufania beneficjentów, oferując „darmowe” doradztwo, wyłudzając pełnomocnictwa i narzucając zawyżone ceny usług oraz urządzeń. Działania te często odbywają się z nieuprawnionym użyciem logotypów programu i instytucji publicznych, co wprowadza mieszkańców w błąd. Od 31 marca osoby ubiegające się w programie Czyste Powietrze o najwyższe dofinansowanie lub dotację z prefinansowaniem mogą składać wnioski tylko przy wsparciu operatora.
Przypominamy, że jedynymi oficjalnymi operatorami programu Czyste Powietrze są gminy oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW).
Nowa wersja programu Czyste Powietrze, która ruszyła 31 marca 2025 r., wprowadza jednolite zasady działania operatorów w całym kraju. Oznacza to zakończenie pilotażu z udziałem operatorów prywatnych w województwie małopolskim.
Prywatne firmy i osoby nie mają prawa przedstawiać się jako partnerzy ani posługiwać się logotypami programu Czyste Powietrze, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) i Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ).
Pilotaż prywatnych operatorów został tym samym zakończony. Przypominamy, że w 2023 r. uruchomiono ten system jako test nowego modelu wsparcia dla beneficjentów najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania. Tym samym na terenie Małopolski prowadzony był hybrydowy system pilotażowy oparty na gminnych operatorach i pięciu operatorach prywatnych. Ich zadaniem było pozyskiwanie beneficjentów, a potem wspieranie ich w składaniu wniosków, realizacji i rozliczeniu inwestycji. Mimo dwukrotnego wydłużenia czasu realizacji działań, nie udało się operatorom osiągnąć zakładanych wyników.
W trosce o beneficjentów, którzy już rozpoczęli inwestycje, wsparcie operatorów prywatnych w Małopolsce będzie kontynuowane tylko dla tych wniosków, które zostały wcześniej złożone. Operatorzy pilotażowi nie mogą już zawierać nowych umów. Program Czyste Powietrze wszedł w nową fazę, opartą obecnie wyłącznie na operatorach publicznych – gminach i WFOŚiGW.
Gmina, jako kluczowy partner programu, powinna reagować na przypadki podszywania się pod instytucje publiczne, a także informować mieszkańców o ryzykach związanych z wyborem wykonawców, którzy namawiają do podpisywania umów w ramach programu Czyste Powietrze.
Apelujemy o ostrożność wobec podmiotów, które powołują się na współpracę z NFOŚiGW czy MKiŚ. Zalecamy również, aby wszystkie spotkania związane z programem organizowane na terenie gminy były uprzednio weryfikowane pod kątem wiarygodności organizatora oraz prezentowanych treści. Pomieszczenia powinny być udostępniane wyłącznie firmom sprawdzonym, a wszelkie wątpliwości powinny być zgłaszane do NFOŚiGW i WFOŚiGW.
Tylko aktywna postawa gminy pozwoli skutecznie chronić mieszkańców przed nadużyciami i wspierać wiarygodność programu.
Grafika tytułowa pochodzi z zasobów witryny www.pixabay.com.